Kinh te VN ky nguyen moi

 

Định hướng và mơ ước cải tiến kinh tế Việt Nam trong “kỷ nguyên vươn mình”

 

1.Chủ trương đổi mới kinh tế thêm lần nữa của CSVN

Sau khi chiếm miền Nam, CSVN áp dụng chủ thuyết kinh tế CS/XHCN truyền thống , nền kinh tế sụp dổ hoàn toàn sau 10 năm.

CSVN phải đổi mới kinh tế vào năm 1986, với mô hình và chánh sách kinh tế  “kinh tế thị trường định hướng XHCN”. Từ đó nền kinh tế sống được và có một số tiến bộ. Lần nầy sau 40 năm, CSVN muốn có sự đổi mới nữa, với hy vọng kinh tế VN sẽ đạt mức cao và bền vững . Và VN còn mơ ước với đà tiến tới đó, Vn sẽ trở thành con hổ kinh tế thứ 5, mà 4 hổ kinh tế Á châu, là Singapore, Đại Hàn, Đài loan và Hong kong đã đạt sự thành công thần kỳ 30 năm trước.

*Nguyên do “đổi mới kinh tế” lần nầy:

Từ một số thành quả kinh tế đã dạt được trong 40 năm qua

Vì những khó khăn và khuyết điểm còn tồn tại tới nay

 Do có nhiều biến động kinh tế quốc tế, có anh hưởng đến VN

Do ảo tưởng tuyên truyền chánh trị các lảnh tụ chế độ độc tài.

* Những quyết định ban đầu về đổi mới và hy vọng    

Kế hoạch cho kỹ nguyên vươn mình đã bắt đầu qua hai Nghị quyết của Bộ Chánh trị, NQ 68, về cải cách kinh tế tư nhân, và NQ79, về chấn chỉnh kinh tế nhà nước. Các cơ quan đang thảo luận học tập và làm kế hoạch chi tiết  cho sự thực hiện.

VN hy vọng có nền kinh tế tốt hơn: đạt suất số phát triển 10-12%/năm, GDP/đầu người $8500.

VN sẽ tiến tới quốc gia có nền kinh tế trung bình cao, và đến 2045 sẽ là nước phát triển.

VN hy vọng và khẳng định sẽ có nền kinh tế tự cường và bền vững

VN mơ ước thành “Hổ kinh tế” trong tương lai.

Trở lực rất lớn cho kinh tế VN. Những tồn tại và sẽ còn gặp phải: Chế đô .Mô hình kinh tế. Vấn nạn quản lý và phẩm chất yếu kém của cán bộ. Những khó khăn mới :

 

2.Định hướng và mục tiêu kinh tế cho giai đoạn tới

*Định hướng tương lai 

Về mô hình “kinh tế thị trường định hướng XHCN” vẫn không thay đổi. Hai mô hình đối nghịch. Đảng và nhà nước vẫn chiếm giữ tuyệt đối phần quan nhứt của nền kinh tế, đó là tài nguyên quốc quốc, đất đai, ngân sách, tín dụng, ngoại viện. Giai đoạn mới không gì thay đổi về cơ cấu và mô hình kinh tế.

Về cơ cấu kinh tế. Theo đổi mới trước, có 5 thành phần kinh tế,một mặt nói là công bằng, nhưng lại cho quốc doanh là chủ đạo. Lần nầy cho kinh tế tư nhân quan trọng nhứt. Nhưng ND 79 lại xác định “kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường XHCN”. Khu vực kinh tế nhà nước được phát triển, cũng cố mạnh hơn hữu hiệu hơn. Kinh tế nhà nước có vai trò tiên phong, dẫn dắt kinh tế tư nhân. Tức là khu vực kinh tế công còn chiếm giử thế mạnh hơn và ưu đải hơn  trước về mọi lạnh vực xủ dụng tài nguyên và cơ hội kinh tế.

Về sức phát triển mới, nhanh cóng và có mức phát triển cao

Về chất lượng kinh tế, được bền vững

*Mục tiêu và chủ đích:

Tổng quát: Suất số phát triển: 10-12%/năm, cho các năm tới. Hiện 8% 2024 và 10% năm 2025.

Thu nhập đàu người: $8500 mỹ kim cho năm 2030. Hiện $4600 năm 2025.

Doanh nghiệp Vn sẽ có tầm cở quốc tế trong một số công ty chuổi cung ứng toàn cầu

Phấn đấu tới 2045, VN sẽ là “hổ kinh tế” mới.

 Về kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân là hai trụ cột quan trọng nhứt trong nền kinh tế. Một mặt muốn nâng kinh tế tư nhân lên mức quan trọng nhứt. Mạt khác lại muốn giữ kinh tế nhà nước vẫn đóng vai trò chủ đạo và dẫn dắt kinh tế tư nhân.

Cải sửa việc phân bổ tài chánh cho khu vực nhà nước để tránh phí phạm tài sản công

Cải sửa quản lý đầu tư công và quốc doanh cho có hiệu quả. Cải thiện luật pháp và nhân sự điều hành

Về khu vực kinh tế tư nhân . Nâng lên mức độ đóng góp của kinh tế tư doanhTạo cơ hội cho kinh tế tư doanh

Yểm trợ nhiều hơn nữa khu vực kinh tế tư doanh, về tín dụng , về thị trường, về nguyên liệu, quyền sở hữu..

Nhà nước xây dựng niềm tin và bảo đảm tư doanh để tư doanh dám vươn lên, dám khuếch trương cơ sở.

 

3.Các biện pháp cải đổi mới cho tương lai

*Biện pháp chung:

-Thay đổi tư duy đúng đắn về phát triên kinh tế, tốc độ nhanh và bền vững.

Cải sửa hệ thống luật pháp

Cải cách Bộ máy quản lý vĩ mô và vi mô.

Thích nghi với kinh tế thế giới

*Biện pháp cho kinh tế nhà nước

Yểm trợ đúng mức cho kinh tế nhà nước

Chấn chỉnh việc phân bổ ngân khoản cho khu vực kinh tế công

Đầu tư công và quốc doanh phải có hiệu quả

*Biện pháp cho kinh tế tư doanh

Tạo niềm tin và tinh thần vươn lên, cải tiến trong tư doanh

 Bảo đảm quyền sở hữu, tạo sự canh tranh công bằng, minh bạch

Có cơ chế đặc biệt hổ trợ tư doanh gặp khó khăn, gíúp vốn cho tư doanh

Đẩy mạnh phát triển thị trường trong nước và quốc tế

Biện pháp kỹ luật với viên chức cán bộ phạm pháp

Tạo công bằng trong cơ hội kinh doanh và trong tiếp nhận nguồn lực kinh doanh.

Thực hiện cơ chế thị trường cho mọi thành phần kinh tế.

 

4.Khó khăn và thử thách vẫn tồn tại trong tương lai

Hai NQ 68 và NQ79 coi như những quan điểm và biện pháp quan trọng cho sự phát triển kinh tế trong kỹ nguyên vươn mình của VN trong tương lai. Nhưng những mục tiêu và biện pháp cho khu vực kinh tế nhà nước và khu vực tư doanh cải sửa quản lý kinh tế hơn là thay đổi cơ cấu và sách lược kinh tế của VN XHCN đã thực thi trong 40 năm qua. Đặc biệt trong hiện tình kinh tế không lạc quan như chánh quyền tuyên bố.

*Các vấn nạn kinh tế trước kia gần như sẽ còn nguyên

Không có nền kinh tế thị trường thực sự. Mô hình hiện nay làm hũy hoại tinh thần tư doanh và hao mất nhiều của cải quốc gia trong quá nhiều dự án công to lớn.

Quốc doanh vẫn được coi trọng, quá khứ chiếm giữ hơn 40% tài sản quốc gia. Quốc doanh được ưu tiên nhiều thứ: tín dụng, tài chánh công, mặt bằng, thị trường, nguyên liệu. Nhưng từ khi đổi mới tới nay, 2/3 quốc doanh bị lỗ triền miên.

Nhà nước chiếm hữu và quản lý toàn bộ đất đai, tạo quá nhiều bất công về kinh tế xã hội

Sự cấu kết giữa tư doanh đỏ, nhóm lợi ích với viên chức quá lớn trong quá khứ, sẽ còn và có thể tăng thêm. Tư bản nầy được nâng dở quá đáng, là nguồn gốc tham nhũng lớn nhứt từ trước tới nay.

Đầu tư công quá lớn 40 tỷ/năm, dù có cải thiện quản lý, nhưng sẽ còn thăm hụt tiền bạc, vì không có minh bạch và thanh tra đúng đắn.

Niềm tin và sự hợp tác của dân với chánh quyền rất khó cải thiện, nếu chế độ vẫn như cũ.

*Một số khó khăn được chú trọng cải sửa trong tương lai:

Hệ thống luật pháp nói sẽ chấn chỉnh, nhưng sẽ không đạt tiêu chuẩn bình thường, vì cơ cấu chánh quyền độc đảng độc tài. Quốc Hội, cơ quan làm luật, không phải từ dân. Không có công lý trong các vi phạm kinh tế.

Nói quốc doanh và khu vực kinh tế công sẽ được chú trọng hiệu quả hơn. Nhưng thực tế rất khó, vì cách tuyển dụng và điều hành công vụ.

 

5.VN và ảo vọng thành Hổ kinh tế

Sự khác biệt và cách biệt quá lớn giữa kinh tế VN và Hổ kinh tế Á châu

Qua những tuyên bố của lảnh đạo VN gần đây cũng như qua một số nhận xét của một số nhà nghiên cứu, truyền thông trong nước, và một số ở ngoại quốc, thì VN có khả năng trở thành con “hổ kinh tế” trong tương lai.

*Về phương diện kinh tế .

VN có nền kinh tế hổn tạp, do sự kết hợp hai nề kinh tế đối nghịch. Nhà nước nắm cán các nguồn tài sản quan trọng của quốc gia. Nhà nước dùng biện pháp cưởng chế và độc đoán để dìu dắt tư doanh. Còn 4 hổ kinh tế có nền kinh tế tự do. Trừ Hong kong, các chánh quyền tại Sigapore, Nam Han, Đài loan theo nền kinh tế tự do hạn chế, Chánh quyền có can thiệp (Government Intervention) nhiều vào sinh hoạt kinh tế. Nhưng sự can thiệp nầy từ Nhà nước (State) chớ không phải từ chế dộ (Regime), cách can thiệp, có chọn lọc, khôn ngoan và hữu hiệu, nhằm giúp đở tư doanh.

Khu vực kinh tế nhà nước ở các nước con hổ không quá 10%GDP và không bị lỗ, còn ở VN trên 30%.và luôn bị lỗ.

Nhân sự trong bộ máy công quyền ở các nước Hổ kinh tế được đào tạo kỹ về khả năng và đạo đức cán bộ. Ở VN thì tuyển dụng cách bè đảng và không coi trọng đạo đức.

Các dự án lớn tại các Hổ kinh tế đều đấu thầu công khai. Ở VN phần lới không có đấu thầu.

Lợi tứ đầu người/GDP percapita, tại 4 hổ kinh tế gắp từ 10-14 lần của VN có xuất số phát triển ở các quốc gia đó từ 8-12% kéo dài hơn 30 năm. VN trong bình 40 năm qua chỉ có 6,5% (năm 2025 VN tự cho 10%, các cơ quan quốc tế cho rằng không quá 7%)

Kinh tế VN không bền vững, quá lệ thuộc xuất cảng (75%)và đầu tư ngoại quốc, và nền kinh tế bất công, chênh lệch giàu nghèo quá cao (trên 50 lần).

*Về phương diện chánh trị.

VN không có dân chủ tự do và nhân quyền. Các nước Hô kinh tế có nền dân chủ rất tốt. VN không có công đoàn độc lập.Dân chúng bị đàn áp, bị tù đày chỉ vì muốn phát biểu quyền dân.

*Về phương diện xã hội và văn hóa.

Dân chúng tại các nước hổ Á châu sống xã hội an lành, có đời sống vật chánh cao, nhờ có nền kinh tế có chất lượng. Có nền giáo dục rất tốt, nhân lực được dào tạo thực dụng và cần thiết cho phát triển kinh tế. Các quốc gia nầy có nhiều phát minh cho tiến bộ thế giới.

 

6.VN cần sự thay đổi tận gốc và nghiêm chỉnh  

Cách tổng quát, chương trình đổi mới kinh tế lần nầy trong bối cảnh và khung cảnh chung không có thay đổi, từ chế độ, cơ cấu và tổ chức chánh quyền, từ sự tách biệt chánh quyền và người dân, từ sự lệ thuộc kinh tế và chánh trị trong đối ngoại, từ khả năng và ý chí thực sự muốn cải cách, nhứt là từ nhóm cầm quyền vẫn như cũ thì mục tiêu và sách lược kinh tế của giai đọan mới rất khó đạt kết quả tốt đẹp như VN hiện nay mong ước.

VN mơ ước sẽ trở thành “Hổ kinh tế” sẽ quá xa vời, hay chỉ là ảo tưởng chánh trị , hay khẩu hiệu chánh trị để ru ngũ và gạt gẫm nhiều người, của chế độ độc tài.

Muốn đạt mức quốc gia phát triển giàu mạnh như các hổ kinh tế đã làm đước chỉ trong 30 năm và kéo dài bền bĩ tới nay, 60 năm sau, mọi người đều nhận xét 4 quốc gia nầy là “thần kỳ kinh tế”. Và trong 30 năm nay chưa có quốc gia nào thành con hổ thứ 5, mặc dù có diều kiện tốt hơn VN và thuận lợi hơn VN. Vậy, trong thời kỳ chuyển mình của VN sắp tới với trở ngại gần như không thể thay đổi và với tình hình quốc tế quốc nội hiện nay mơ ước thành con hổ kinh tế rất khó thành dạt.

CSVN phải có sự thay đổi manh mẽ và tận gốc. Phải thành tâm với mình và với dân. Trước hế là thay đổi chế độ, vì đó là căn nguyên của các khó khăn và trở ngại của sự bất công kinh tế xã hội, và vì đó là lý do của sự cải đổi vụn vặt và bề ngoài từ 40 năm qua.

Cali ngày 9/tháng 3/2026                                                                     

NGUYỄN BÁ LỘC